033-4807427 ca.vanlaar@wxs.nl

Coeliakie en glutensensiviteit c.q. intolerantie

Ontdekking van een nieuw ziektebeeld?

Als je geen coeliakie hebt, dan kun je gewoon gluten eten. Toch zien veel mensen zonder coeliakie hun klachten zienderogen verbeteren op een glutenvrij dieet. Gewrichtspijn, vermoeidheid, buikklachten en migraine verdwijnen.

Glutensensitiviteit wordt pas sinds heel kort herkend als een op zichzelf staand ziektebeeld. Onderzoeker dr. Fasano is een voorloper op dit terrein. De informatie in dit artikel is gebaseerd op de informatie die tot nu toe bekend is. Omdat het onderzoek nog in de kinderschoenen staat, is veel nog niet bevestigd. De ontwikkelingen worden gevolgd maar zijn nog niet in de richtlijnen en protocollen in de behandelpraktijk van de huisarts opgenomen. Sommige artsen adviseren wel een glutenvrij dieet als mensen de klachten van coeliakie vertonen en verbeteren op glutenvrij. Ook al wordt de diagnose coeliakie niet met onderzoek bevestigd. Andere artsen daarentegen geven bij een negatieve test aan dat gluten niet het probleem kunnen zijn.

Coeliakie: een aanval op de darmwand

Bij coeliakie triggert gluten in de voeding het immuunsysteem om de dunne darmwand aan te vallen. Het gevolg is dat de darmvlokken verschrompelen. Deze vlokkenatrofie is kenmerkend en hier wordt naar gezocht in een diagnostische test van een stukje darmweefsel. Als de vlokken verschrompelen, kunnen ze minder goed voedingsstoffen opnemen en je ziet vaak osteoporose en bloedarmoede ontstaan. De schade ontstaat door de auto-immuunreactie. Dat betekent dat de gluten niet direct zelf de ontstekingen veroorzaken. Wanneer je coeliakie hebt volgens de medische criteria, dan vinden we antilichamen (stoffen van het immuunsysteem) tegen gluten en het darmwandweefsel in het bloed. Een darmbiopt laat een beschadigde darmwand (vlokkenatrofie) zien.

Mensen met glutensensitiviteit hebben wel de symptomen van coeliakie, maar bij niet de specifieke antilichamen in hun bloed en ze hebben geen beschadigde darmwandvlokken. De klachten zijn evenwel identiek. Onderzoekers laten nu zien dat deze mensen feitelijk wel degelijk reageren op de gluten in hun voeding. De reactie van het immuunsysteem loopt alleen via andere pathways.

Glutensensitiviteit en coeliakie: twee verschillende reacties op gluten

Bij coeliakie wordt er een auto-immuunreactie uitgelokt door de gluten. Het immuunsysteem valt vervolgens de eigen darmwand aan. Bij glutensensitiviteit valt het immuunsysteem direct de gluten-eiwitten zelf aan en niet de darmwand. Hierdoor ontstaan binnen en buiten de darm ontstekingen. Bij beide groepen zien we beschadigingen aan de darmwand, maar de beschadigingen zijn bij de mensen met coeliakie ernstiger. Uitgedrukt in de Marsh classificatie die voor coeliakie wordt gebruikt, kun je zeggen dat bij mensen met glutensensitiviteit de mate en ernst overeenkwam met Marsh I en II. Bij mensen met coeliakie is dit Marsh III en IV.

Het onderzoek van Tursi laat zien dat het glutenvrij dieet een dramatische verbetering gaf op zowel de darmklachten als de andere klachten van de mensen met Marsh I en II.

In de medische wereld is er nog geen consensus over het ziektebeeld glutensensitiviteit. Er is dan ook nog geen consensus over welke test gebruikt moet worden om een glutensensitiviteit vast te stellen. Een recent onderzoek laat zien dat bij mensen met een glutensensitiviteit een verhoging van IgG AGA te vinden is, zonder tegelijkertijd een verhoging op de typische coeliakie-markers EmA, tTGA, en DGP-AGA.

In mijn praktijk maak ik gebruik van de van IgA t-Transglutaminase en IgA anti-Gliadine test in de ontlasting. Dit is een gevoelige test en kan eenvoudig bepaald worden door een gespecialiceerd laboratorium. Het opsturen van een buisje met ontlasting is voldoende om deze bepaling te doen.

Omdat consensus over de diagnosestelling op dit moment ontbreekt, is ook niet bekend hoeveel mensen de ziekte glutensensitiviteit hebben. De schattingen van mensen in het werkveld lopen uiteen van 6% tot 50%. Volgens dr. Fasano hebben de mensen die verbeteren op het glutenvrije dieet de diagnose glutensensitiviteit

De behandeling voor glutensensitiviteit is hetzelfde als voor coeliakie: het complete verwijderen van alle gluten uit de voeding. Lees hier meer.

 

 

REFERENTIES