033-4807427 ca.vanlaar@wxs.nl

Chemo en Visolie

Ortho-magazine okt. 2011

Op 13 september verscheen een persbericht van het Universitair Medisch Centrum Utrecht: ‘Tumoren ongevoelig door visolie’. De landelijke media pikten het vrijwel allemaal op en gaven het advies dat de oncologen gaven kritiekloos door: Gebruik geen visolie bij chemotherapie (ANP / Telegraaf). Ook internationaal vond het bericht zijn weg: Fish oils block chemotherapy drug (BBC / Wall Street Journal).

Belangrijkste feit is dat in het Utrechtse onderzoek niet één kankerpatiënt één druppel visolie heeft gehad. Toch adviseren de onderzoekers geen visoliesupplementen te gebruiken bij chemo. Het bericht verspreidde zich linea recta vanuit het Utrechtse laboratorium de wereldpers in. Deze handelswijze van de Utrechtse onderzoekers is onverantwoord en onverantwoordelijk.

In de studie werd slechts aangetoond dat immuuncellen van muizen een bepaald vetzuur aanmaken als reactie op en bescherming tegen toxische chemotherapie (op zich dus een heel natuurlijke reactie). De onderzoekers hebben willekeurig slechts twee visoliesupplementen (van de vele die er op de markt zijn) geanalyseerd en vonden daarin hetzelfde vetzuur (niet verwonderlijk want het zit er van nature in, tenzij het eruit is gezuiverd). Slechts één keer kregen de muizen een bijzonder kleine hoeveelheid visolie toegediend en de werking van de chemo bleek geremd.

Wat dit betekende voor kankerpatiënten op chemo en die tegelijkertijd visoliesupplementen gebruiken wordt in het wetenschappelijke artikel op een bijzonder ingewikkelde manier beschreven. Eenvoudiger ging blijkbaar niet. Duidelijk is dat het feitelijk alleen om een muizenstudie ging. Op een bijzonder vage en omslachtige manier probeerden de onderzoekers de betekenis voor de patiënt te vertalen.

Reden om één van de onderzoekers per email om een nadere verklaring te vragen. Het antwoord bevestigde wat ik al vermoedde: “Wij hebben ons onderzoek uitgevoerd in muizen, en daarin zien we dat het gebruik van 2 geteste visoliën de werking van chemotherapie vermindert. Dit wijten wij aan een specifiek vetzuur dat in deze 2 visoliën aanwezig is. Omdat het effect bij muizen zo sterk is, raden wij visolie gebruik bij patiënten af, in afwachting van onderzoek bij mensen. Ik wil benadrukken dat het resistentie-opwekkende effect van visolie niet bij mensen aangetoond is.” De onderzoekers zeggen dus zelf dat hun muizenstudie niet in een mensenstudie is bevestigd. Dan mag je nooit de resultaten bij muizen vertalen naar mensen.

Opmerkelijk is dat in het wetenschappelijke artikel over vis op het Nederlandse menu met geen woord wordt gerept. Als dit specifieke vetzuur in visolie zit, zit het hoe dan ook in vis.

Belangrijk! In het artikel geen woord over andere onderzoeken met visolie en chemo. Niet één studie wordt genoemd, terwijl die er wel degelijk zijn, zelfs waaruit blijkt dat visoliesupplementen juist een gunstig effect hebben samen met chemotherapie.

Het is duidelijk dat de onderzoekers bewust de publiciteit hebben gezocht om hun negatieve advies ten aanzien van visoliesupplementen de wereld in te helpen. Dat is gelukt. Maar is dit gerechtvaardigd op basis van hun onderzoek, waarin geen enkele kankerpatiënt één capsule visolie heeft gehad? Ook de pers speelt hierin een dubieuze rol door klakkeloos en kritiekloos het bericht verder de wereld in te helpen.

Voor een diepgaander bericht: www.foodlog.nl.

Hier persbericht UMC Utrecht

Roodhart JM, Daenen LG, Stigter EC, Prins HJ, Gerrits J, Houthuijzen JM, Gerritsen MG, Schipper HS, Backer MJ, van Amersfoort M, Vermaat JS, Moerer P, Ishihara K, Kalkhoven E, Beijnen JH, Derksen PW, Medema RH, Martens AC, Brenkman AB, Voest EE. Mesenchymal Stem Cells Induce Resistance to Chemotherapy through the Release of Platinum-Induced Fatty Acids. Cancer Cell 2011; 20(3):370-83